*NNK 1- Thơ Lí Hạ (Thơ Dịch) Nhà Thơ Nguyễn Ngọc Kiên (Hà Nội- VN)

 

Nhà Thơ Nguyễn Ngọc Kiên

 

 

       THƠ LÍ HẠ

         Nguyễn Ngọc Kiên dịch thơ

 



西

 

PHIÊN ÂM: 

HỒ ĐIỆP VŨ

Dương hoa phác trướng xuân vân nhiệt,
Quy giáp bình phong tuý nhãn hiệt.
Đông gia hồ điệp tây gia phi,
Bạch kỵ thiếu niên kim nhật quy.

 

Dịch nghĩa:

BƯƠM BƯỚM MÚA

Hoa liễu phất phơ ngoài rèm, những đám mây xuân ấm bay tới,
Trước bình phong ghép bằng mai rùa, nhạt nhoà nước mắt.
Đàn bướm ở nhà bên đông bay qua nhà bên tây,
Hôm nay, chàng trẻ tuổi cưỡi ngựa trắng trở về.

 

DỊCH THƠ:

BƯƠM BƯỚM MÚA

Mây ấm bay liễu hoa phơ phất

Trước bình phong nước mắt nhạt nhòa

Nhà đông đàn bướm  tây qua

Chàng cưỡi ngựa trắng về nhà hôm nay.

 

 




 

PHIÊN ÂM

MÃ THI KÌ 4

Thử mã phi phàm mã,
Phòng tinh bản thị tinh.
Hướng tiền xao sấu cốt,
Do tự đới đồng thanh.

 

DỊCH NGHĨA:

THƠ VỀ NGỰA

Ngựa này không giống ngựa trong cõi trần gian,
Nó nguyên là sao Nhân Mã trên trời bị giáng xuống.
Cứ đứng trước nó mà gõ vào xương nhỏ nhắn của nó,
Sẽ nghe thấy tiếng đồng phát ra tự chỗ ấy.

 DỊCH THƠ:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 4)

Ngựa này chẳng giống ngựa nhân gian

 Nhân Mã sao trời giáng xuống trần

Cứ gõ vào bộ xương nhỏ nhắn

Tiếng đồng phát ra như tự thân


Lý Hạ sinh năm Canh Ngọ (740), cầm tinh con ngựa, nên thơ vịnh ngựa của ông ngụ ý vịnh chính đời ông. Ông dòng dõi Trịnh vương là tôn thất đương triều, khi còn nhỏ tuổi nhưng tài văn thơ đã sớm nổi tiếng, hiềm vì tên cha của ông lại trùng với huý của vua đang chấp chánh, nên ông không được thi tiến sĩ. Cha mất sớm, gia cảnh nghèo túng khiến ông phẫn chí, nên mượn thơ để ký thác tâm sự của mình.

 

 




 

PHIÊN ÂM:

MÃ THI KÌ 5

Đại mạc sa như tuyết,
Yên sơn nguyệt tự câu.
Hà đương kim lạc não,
Khoái tẩu đạp thanh thu?

 

DỊCH NGHĨA:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 5)

Sa mạc mênh mông đầy cát trắng như tuyết,
Trăng hình móc câu trên núi Yên Nhiên.
Đến bao giờ mới được đeo cái rọ mõm thếp vàng,
Và được phi nhanh trong cảnh trời quang mây tạnh?

 

DỊCH THƠ:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 5)

Sa mạc mênh mông cát tựa tuyết

Hình móc câu bóng nguyệt Yên Sơn

Bao giờ mới rọ thếp vàng

Phi nhanh trong cảnh trời quang mây nhàn. 


Tác giả tả cảnh sa mạc cát trắng mênh mông vùng biên giới tây bắc ngụ ý mong được vẫy vùng thoả chí và hình ảnh trăng lưỡi liềm treo trên núi Yên Nhiên ngụ ý mong được tin dùng để lập chiến công.

 

 




 

PHIÊN ÂM:

MÃ THI KÌ 6

Cơ ngoạ cốt tra nha,
Thô mao thích phá hoa.
Liệp tiêu chu sắc lạc,
Phát đoạn cứ trường ma.

 

DỊCH NGHĨA:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 6)

Đói quá nên ngã lăn ra, các đầu xương nhô lên cao,
Bộ lông thô kệch mất hẳn các hoa văn.
Lông bờm trên gáy đỏ ánh như lửa đã rụng,
Lông bờm trên trán như cỏ đay cao bị xén bớt.

 

DỊCH THƠ:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 6)

Đói ngã lăn ra xương nhô cao

Hoa văn chẳng thấy như thuở nào

Lông bờm đỏ rực như lửa rụng

Trên trán như cỏ bị xén cao.


Bài này ngụ ý tả nếp sống cơ cực tác giả đang phải chịu đựng.

 

 

西


 

PHIÊN ÂM:

MÃ THI KÌ 7

Tây Mẫu tửu tương lan,
Đông vương phạn dĩ can.
Quân vương nhược yến khứ,
Thuỳ vị duệ xa viên.

 

DỊCH NGHĨA:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 7)

Tiệc rượu của Tây Vương Mẫu ban đã sắp tàn,
Mâm cơm của vua phương đông dùng đã vơi.
Nếu hoàng thượng muốn đến đó kịp dự tiệc,
Thì ngựa nào đủ sức để kéo đoàn xe lên cõi tiên?

 

DỊCH THƠ:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 7)

Tiệc rượu Tây Vương Mẫu sắp tàn

Vua phương Đông mâm cơm sắp tan

Thượng  hoàng nếu muốn lên dự tiệc

Ngựa có đủ sức kéo cả đoàn?

 

 

 




 

MÃ THI KÌ 10

Thôi bảng độ Ô Giang,
Thần truy khấp hướng phong.
Quân vương kim giải kiếm,
Hà xứ trục anh hùng.

 

Dịch nghĩa:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 10)

Giục đẩy thuyền qua sông Ô Giang
Con ngựa thần truy hướng về ngọn gió mà khóc
Quân vương nay đã cởi kiếm
Còn biết đuổi theo anh hùng ở nơi nào ?

 

Dịch thơ:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 10)

Giục đẩy thuyền qua sông Ô

Ngựa thần truy hướng về mô khóc ròng

Quân vương nay cởi kiếm xong

Thử còn theo đuổi anh hùng nơi nao?

 

 




 

MÃ THI KÌ 15

Bất tòng Hoàn Công liệp,
Hà năng phục hổ uy.
Nhất triêu câu lũng xuất,
Khán thủ phất vân phi.

 

Dịch nghĩa:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 15)

Không được theo Tề Hoàn Công đi săn,
Thì sao có đủ uy để đối đầu với hổ.
Sẽ có ngày, ta ra khỏi nơi ngòi nhò gò thấp này,
Xoải vó phi nhanh như mây bay.

 

Dịch thơ:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 15)

 

Không theo Hoàn Công đi săn

Sao đủ uy đấu với hổ

Có ngày ra khỏi gò này

Phi nhanh như mây, vó xoải.

 

 

 




 

MÃ THI KÌ 18

Bá Nhạc hướng tiền khan,
Toàn mao tại phúc gian.
Chỉ kim bẫu bạch thảo,
Hà nhật mạch thanh san?

 

Dịch nghĩa:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 18)

 Nếu Bá Nhạc đứng đằng trước,
Với cái xoáy ở bụng.
Ngặt cái là nay cỏ khô ta còn bị lấy bớt,
Thì tới ngày nào mới vượt rặng núi xanh?

 

DỊCH THƠ:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 18)

Nếu Bá Nhạc đứng trước

Với cái xoáy trước mình

Cỏ khô còn lấy bớt

Bao giờ vượt núi xanh?

 

 

 




 

MÃ THI KÌ 22

Hãn huyết đáo vương gia,
Tuỳ loan hám ngọc kha.
Thiếu Quân kỵ hải thượng,
Nhân kiến thị thanh la.

 

DỊCH NGHĨA:

THƠ VỀ NGỰA

Hãn huyết đến vương gia,
Chuông hàm rung ngọc kha.
Thiếu quân cưỡi trên biển,
Trông có khác gì thanh la.

 

DỊCH THƠ:

THƠ VỀ NGỰA

Hãn huyết tới vương gia,
Chuông hàm rung ngọc kha.
Thiếu quân cưỡi trên biển,
Trông đích thị thanh la.

 

 




 

  PHIÊN ÂM

MÃ THI KÌ 23

Vũ Đế ái thần tiên,
Thiêu kim đắc tử yên.
Cứu trung giai nhục mã,
Bất giải thướng thanh thiên.

 

DỊCH NGHĨA:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 23)

Hán Vũ Đế ái mộ thần tiên,
Đốt tiền vàng nhưng được đám khói màu tím.
Trong chuồng ngựa chỉ toàn là ngựa thịt,
Không con nào bay lên trời được.

 

Dịch thơ:

THƠ VỀ NGỰA (KÌ 23)

Hán Vũ mộ thần tiên

Đốt tiền khói màu kim

Trong chuồng toàn ngựa thịt

Chẳng con nào bay lên


Bài này mượn Hán Vũ Đế để châm biếm việc vua đương thời mê tín.

 

 




 

PHIÊN ÂM:

MẠC CHỦNG THỤ

Viên trung mạc chủng thụ,
Chủng thụ tứ thì sầu.
Độc thuỵ nam sàng nguyệt,
Kim thu tự khứ thu.

 

Dịch nghĩa:

 ĐỪNG TRỒNG CÂY

 

Trong vườn chớ trồng cây,
Trồng cây bốn mùa sẽ buồn bã.
Một mình ngủ ở giường phía nam dưới ánh trăng,
Thu năm nay không khác gì thu năm ngoái.

 

 

Dịch thơ:

ĐỪNG TRỒNG CÂY

 

Trong vườn chớ có trồng cây  

Bốn mùa buồn bã hao gầy biết chăng

Ngủ giường nam dưới ánh trăng

Thu nay đã khác có bằng thu xưa?

 

 








 

PHIÊN ÂM

TẨU MÃ DẪN

Ngã hữu từ hương kiếm,
Ngọc phong kham tiệt vân.
Tương Dương tẩu mã khách,
Ý khí tự sinh xuân.
Triêu hiềm kiếm hoa tịnh,
Mộ hiềm kiếm quang lãnh.
Năng trì kiếm hướng nhân,
Bất giải trì chiếu thân.

 

DỊCH NGHĨA:

BÀI HÁT CƯỠI NGỰA HAY

Ta có thanh gươm khi rời bỏ quê hương
Mũi gươm sáng như ngọc có thể cắt đứt cả mây
(Ta như) người cưỡi ngựa chạy ở thành Tương Dương
Ý khí phơi phới như mùa xuân
Buổi sáng không vừa ý vì ánh sáng hoa văn thanh gươm tĩnh lặng
Buổi chiều không vừa ý vì ánh sáng thanh gươm lạnh lẽo
(Ta chỉ) có thể giữ thanh gươm chiếu sáng cho người khác
Chứ không biết giữ thanh gươm chiếu sáng cho chính mình.

 

 DỊCH THƠ:

BÀI HÁT CƯỠI NGỰA HAY

 

Mang gươm từ biệt quê hương

Mũi sáng như ngọc cắt dường đứt mây

Thành Tương Dương cưỡi ngựa bay

Ý khí phơi phới tràn đầy sắc xuân

Sáng không vừa ý hoa văn

Chiều chẳng vừa ý  gươm can lạnh lùng

Gươm cho kẻ khác sáng cùng

Mà không giữ nổi sáng trong cho mình!


Theo Cổ kim chú thì điệu Tẩu mã dẫn do Ngưu Cung sáng tác. Ngưu Cung vì báo thù cha mà phải giết người. Ban đêm có ngựa từ trên trời giáng xuống, vây quanh ngôi nhà Cung mà hí. Ngưu Cung nghe, tưởng quan binh đến bắt, bèn bỏ trốn. Sáng ra thấy dấu chân ngựa, sung sướng tỉnh ngộ mà nói rằng: “Há là chỗ ta ở chăng? Nguy rồi vậy!”. Rồi mang lương thực quần áo trốn vào Nghi đàm, đánh đàn gõ trống giả như tiếng ngựa, mà làm ra điệu Tẩu mã dẫn.

 

 








 

PHIÊN ÂM

MỘNG THIÊN

Lão thố hàn thiềm khấp thiên sắc,
Vân lâu bán khai Bíchbạch.
Ngọc luân loát lộ thấp đoàn quang,
Loan bội tương phùng quế hương mạch.
Hoàng trần thanh thuỷ tam sơn hạ,
Canh biến thiên niên như tẩu mã.
Dao vọng Tề Châu cửu điểm yên,
Nhất hoằng hải thuỷ bôi trung tả.

 

DỊCH NGHĨA

MỘNG LÊN TRỜI

Sắc trời là nước mắt của thỏ già và cóc lạnh khóc,
Mây hé một nửa, sao Bích xiên xiên màu trắng.
Bánh xe ngọc đầy móc, làm ánh sáng phát ra như ẩm ướt,
Gặp tiên đeo ngọc hình loan trên con đường thơm hoa quế.
Dưới ba quả núi thần kia có cảnh bụi vàng nước trong,
Một canh trên mặt trăng bằng ngàn năm mau như ngựa phi.
Từ trên cao nhìn về Tề Châu, thấy chín điểm khói,
Nước một biển sâu đựng vừa trong một cái chén.

 

DỊCH THƠ

MỘNG LÊN TRỜI

Sắc trời – nước mắt thỏ già

Mây hé nửa, sao Bích ngà xiên xiên

Bánh xe đầy móc ở bên

Thơm mùi hoa quế gặp tiên trên đường

Dưới ba quả núi bụi vàng

Một canh như ngựa phi ngàn năm sau

Nhìn chín điểm khói Tề Châu

Biển khơi như rót đầy vào chén con!

 

 Nguyễn Ngọc Kiên

 

 

Kommentar schreiben

Kommentare: 0

 

Một Kiếp Người

 

Anh đã cho em nửa cuộc đời

Cho con phân nửa của phần tôi

Phần tôi phân nửa, phần phân nửa

Cho thơ làm tựa viết thành lời

 

Thế là, tôi đã cho, cho hết

Xin người, thơ phú hãy thương tôi

Ngày mai khi trở về cát bụi

Bia tôi xin tạc  "Một Kiếp Ngưởi" .

 

Thủy Điền